De ‘sociale’ werkplaats

Op donderdag 23 mei in het jaar 2010 vond een feestelijke dag plaats, want de WRA Groep werd omgedoopt tot Pantar Amsterdam. De WRA Groep bestond destijds tien jaar, een naamsverandering was volgens de hoge bazen noodzakelijk, want naast het begeleiden van mensen met een handicap, werd tegenwoordig ook gezorgd voor daklozen, gedetineerden, verslaafden en langdurige werklozen. Het feest was grootst aangepakt, want genodigden als voormalig wethouder Aboutaleb en directeur Catering Services van de KLM Jacques Blauw waren van de partij.

Het ‘nieuwe’ Pantar Amsterdam heeft echter niet lang kunnen genieten van haar nieuwe status, want in mei van het jaar 2011 zijn meerdere misstanden gemeld in het televisieprogramma van EenVandaag, die zich afspeelden op de sociale werkvloer, bij een vestiging van Pantar Amsterdam. De medewerkers zouden te maken hebben met negatieve bejegening, ruimte voor kritiek zouden zij niet hebben, maar ook een hoge werkdruk speelt de medewerkers parten.

In een verklaring heeft directeur Greet Riskes aangegeven, zeer geschrokken te zijn van het beeld dat werd geschetst in de uitzending. Zij beschrijft Pantar Amsterdam als een instelling, waar zorgvuldig met medewerkers wordt omgegaan, hierin is ook geïnvesteerd. Ondanks de investeringen in een integratiebeleid, een goede klachtenprocedure en een instelling van vertrouwenspersonen, heeft niet iedereen intern de boodschap begrepen. De instelling is ondertussen al een onderzoek gestart, want iedere klacht is naar hun mening, één klacht teveel. Het is spijtig, maar Pantar Amsterdam is niet de enige instelling met een sociale werkplaats, waar dergelijke klachten zich voordoen.

Misstanden bij sociale werkplaatsen

De sociale werkplaatsen vallen onder de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW), in Nederland maken ongeveer 100.000 mensen gebruik van deze voorziening. Een aantal partijen, vindt het een kwalijke zaak, dat het oorspronkelijke doel van de voorziening uit het oog wordt verloren. De landelijke overheid besteed jaarlijks 2,3 miljard aan de Wet Sociale Werkvoorziening, het bedrag dat de gemeenten besteden aan deze wet is 0,7 miljard.

Het doel van de WSW is werk bieden aan mensen met een sociale achterstand, de nadruk mag hierbij niet liggen op productie, maar gemeenten sturen hier toch steeds meer op aan. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten zegt zich niet te herkennen in het geschetste beeld, terwijl jaarlijks wel vele klachten binnenstromen, die betrekking hebben op de WSW. Het enige dat de Vereniging van Nederlandse Gemeenten heeft beloofd, is modernisering van de wet.

In 2011 zijn nog steeds misstanden te vernemen, die zich voordoen op de sociale werkplaatsen. Een begeleider schopt een medewerker meerdere malen tegen zijn onderbeen. De reactie van de begeleider op de vraag: waarom hij dat deed, was zeer bedroevend. De begeleider gaf aan dit leuk te vinden.

WSW: een ondergeschoven kindje

De misstanden bij de sociale werkplaatsen zijn niet alleen van de laatste jaren. In 2004 heeft de arbeidsinspectie een onderzoek gedaan naar de arbeidsomstandigheden in meerdere sociale werkplaatsen. Een sociaal medewerker heeft bijna twee keer, zo veel kans op een ongeval, dan een medewerker bij een gemiddeld Nederlands bedrijf. Een voorzichtige conclusie die getrokken zou kunnen worden luidt: de Wet Sociale Werkvoorziening is al vele jaren een ondergeschoven kindje, en krijgt niet de aandacht, die zij zou moeten krijgen.