Een steeds vaker voorkomend fenomeen is de zogenoemde ‘zorgboerderij’, ondertussen telt Nederland ongeveer duizend zorgboerderijen. Het is zeer eenvoudig een zorgboerderij te starten, diploma’s zijn niet nodig, en contact leggen met instellingen als het GGnet is ook minder moeilijk dan het lijkt. De gehandicapten betalen een vergoeding voor een verblijf op de zorgboerderij, en mogen een passende dagbesteding verwachten, hiervan is bij sommige instellingen echter zelden sprake.
In 2010 zijn in de media meerdere verhalen naar buiten gekomen over zorgboerderijen, die de buitenwereld belazerden, voorbeelden hiervan zijn zorgboerderij Diogenes in Drenthe en zorgboerderij Tootas in Gelderland. Beide bedrijven hebben op eigen creatieve manier de buitenwereld bedrogen. Bij Diogenes werden door ondeskundige personen lukraak medicijnen aan patiënten uitgedeeld en bij Tootas is een grote som geld achterover gedrukt.
De beschreven voorbeelden zijn enkel maar de top van de ijsberg, want misstanden als deze komen bij meerdere zorgboerderijen voor. Op sommige zorgboerderijen worden verstandelijk gehandicapten geïntimideerd, opgesloten en soms ook worden lijfstraffen uitgevoerd. De zorgboerderijen worden niet gecontroleerd door een onafhankelijke instantie, dagbestedingen worden niet alleen genegeerd, ook komt het bijvoorbeeld voor, dat gehandicapte kinderen, meerdere maanden op een emmer hun behoefte moeten doen. Het verantwoordelijke ministerie bedenkt wel regels, maar controle en eventuele sancties blijven vooralsnog uit.
Misstanden bij zorgboerderij Tootas
De eigenaar van woongroep/zorgboerderij Tootas ‘was’ de heer H. Bolster, Tootas is in het voorjaar van 2010 failliet verklaard door de rechtbank in Zutphen. Op de zorgboerderij deden zich tal van misstanden voor, de ergste misstand had betrekking op een financiële kwestie. Een voormalig bewoner van de zorgboerderij, vertelt dat hij jaarlijks € 36.000 moest betalen aan Tootas. De bewoner zou op zijn minst een fatsoenlijke dagbesteding mogen verwachten, maar hij deed de hele dag niets.
Ook de gehandicapte Melanie heeft haar tijd doorgebracht op zorgboerderij Tootas, zij heeft gedurende een langere periode dagbesteding gekregen, maar dit werd plotseling stop gezet. De heer H. Bolster heeft tegen Melanie gezegd, dat de dagbesteding haar niet meer wenste te ontvangen, volgens dagbesteding SARA betaalde de zorgboerderij haar rekeningen echter keer op keer niet. Zorgboerderij Tootas heeft haar bekendheid voornamelijk te danken aan het televisieprogramma Zembla. De zorg die bij Tootas werd geboden was niet alleen ver onder de maat, maar de eigenaar (H. Bolster) zou ook agressief zijn.
De toekomst van zorgboerderijen
De uitzending van Zembla heeft klaarblijkelijk ook de landelijke politiek bereikt, want niet kort na de uitzending, zijn in de Tweede Kamer vragen gesteld aan de betreffende minister, de heer Klink. De minister heeft alleen laten weten dat zorgboerderijen geregistreerd moeten worden. Daarnaast moeten zij zich gaan houden aan een zogenaamde ‘norm kwalitatieve zorg’. Ook is belooft, dat de inspectie voor de Gezondheidszorg beter toezicht moet houden op de kwaliteit. De meeste fracties zijn natuurlijk overtuigd van een betere regulering, alleen liggen de ideeën hierover nog ver uit elkaar.
Een fractie als de SP streeft naar een vergunningplicht, terwijl de VVD elke verandering aan het huidige systeem als ongewenst ziet. Het is dus afwachten, duidelijke veranderingen zijn ook in 2011 nog niet te bespeuren. De politiek heeft getracht het probleem, te laten overwaaien, want het beleid is nog niet gewijzigd, maar ook nieuwe misstanden in zorgboerderijen hebben zich gelukkig nog niet voorgedaan.