In 2007 ben ik in een soort van ‘isoleercel’ gezet, mijn bewegingsvrijheid is beperkt en aan enige vorm van buitenlucht heb ik in de laatste drie jaar niet mogen proeven. De afgelopen achttien jaar ben ik aangesproken met de naam ‘Brandon’, maar waarom? Een heel afwisselend bestaan, dat heb ik niet, mijn moeder omschrijft mij zelfs als een ‘gekooid dier’. De buitenwereld beschouwt mij als een persoon met een verstandelijke handicap, die op zijn tijd een geweldsuitbarsting heeft.
De omschreven situatie in alinea één is ter sprake gekomen na het uitzenden van het programma ‘Uitgesproken EO’, waarin het verhaal van Brandon wordt verteld. Brandon is een jongen met een verstandelijke handicap, die sinds een aantal jaren verblijft in een instelling voor verstandelijk beperkten in Ermelo (’s Heeren Loo). Hij is geketend aan de muur, doordat hij een tuigje met hieraan een riem moet dragen, zijn bewegingsvrijheid is anderhalve meter.
Uitgesproken EO
Tijs van den Brink en Andries Knevel beschouwen zichzelf als wijze heren en zijn net als vele anderen dol op sensatie. Een aantal maanden geleden is een medewerkster (Iris Bleek) van instelling ’s Heeren Loo naar buiten gekomen met het verhaal over Brandon. Zij omschreef een zeer ernstige situatie met in de hoofdrol een acttienjarige jongen, deze jongen heeft geen bewegingsvrijheid en verblijft in een lege en kille kamer. De situatie was in de ogen van medewerkerster dusdanig ernstig, dat zij besloten heeft naar buiten te treden met haar verhaal.
De beide heren van de EO dachten te scoren, en hebben zonder enige vorm van journalistiek speurwerk en het checken van feiten, het verhaal in de spotlights gezet. Als zij iets grondiger te werk waren gegaan, dan hadden zij ook kunnen weten, dat een behandeling zonder vrijheidsbeneming breed wordt gedragen in de gehandicaptenzorg. In Nederland verblijven veertig personen in een vergelijkbare situatie als Brandon, terwijl dit twintig jaar geleden nog tweeduizend personen bedroeg.
Uitgesproken EO heeft handig gebruik gemaakt van de emoties van de moeder van Brandon, die dan wel videobeelden heeft gemaakt van de ‘ernstige’ situatie van haar zoon, maar die zelf ook al drie jaar toekijkt en haar zoon ziet wegkwijnen. Overigens zijn Tijs van den Brink en Andries Knevel niet de enige met een slecht onderbouwde mening. De Tweede Kamerleden Agnes Wolbert (PVDA) en Sabine Uitslag (CDA) schreeuwen ook moord en brand, zonder dat zij de feiten hebben bestudeerd.
De werkelijkheid
Het beeld dat van Brandon wordt gecreëerd is inderdaad zorgelijk. Alleen heeft de inspectie voor de Gezondheidszorg kort na de uitzending een bezoek gebracht aan de instelling in Ermelo. Het rapport wijst op een verantwoorde en zorgvuldige behandeling van de cliënt met een zeer complexe en uitzonderlijke psychiatrische problematiek. Daarnaast wijst de uitzending van Uitgesproken EO op meerdere meldingen, die zijn gedaan bij het IGZ, maar de enige melding dateert echter van begin 2008 volgens het IGZ. Ook destijds is al een bezoek gebracht door de inspectie voor de Gezondheidszorg aan instelling ’s Heeren Loo.
Aan één kant is de situatie waarin Brandon zich begeeft begrijpelijk, omdat hij onvoorspelbaar en vaak ook gewelddadig verdrag vertoont gedurende een relatief lange periode. Het enige dat instelling ’s Heeren Loo mogelijk kan worden verwijdt, is een tunnelvisie. Het kortstondige mediacircus heeft in ieder geval politiek Den Haag en de psychiatrische (zorg)hulpverlening op scherp gezet, maar echte drastische maatregelen zijn vooralsnog uitgebleven. De media heeft de situatie erger doen willen laten lijken, dan deze in werkelijkheid is, jammer genoeg zijn zij hierin wel grotendeels geslaagd.